X
تبلیغات
رایتل
دوشنبه 26 دی‌ماه سال 1390

 قسمت اول : شماره ۲۶ جدی ۱۳۹۰ روزنامه افغانستان

چکیده :
عملیات نظامی از طرف شب یا به تعبیر عموم و واضح تر عملیات شبانه یکی از تاکتیکهای با اهمیت در اقدام ضربه دهنده به دشمن می باشد، این موضوع طوریکه دیده میشود یک نقطه چالش زا بین نیروهای امنیتی (خصوصاً خارجی) و اداره ملکی افغانستان شده که حتی رئیس جمهور کرزی در چندین نطق رسمی خویش ختم این عملیات را یکی از شرایط امضا پیمان دراز مدت با ایالات متحده آمریکا اعلام نموده است.

در نوشته حاضر سعی میشود با استفاده از منابع نوشته شده در عرصه نظامی به بررسی عملیاتها در مجموع و بطور ویژه به عملیات شبانه پرداخته شود، که در ابتدا نظر کوتاه بر وضع امنیتی و ساختار قرارگاه های مشترک نیروهای امنیتی در کشور ارایه خواهد شد، و در قسمت دوم سعی میشود روند طرح واجرای عملیات ها و همچنان انواع عملیات را تحلیل نموده و اهمیت عملیات های شبانه را مورد مطالعه قرار خواهیم داد.  

 


طرح موضوع: نا امنی در افغانستان یکی از عمده ترین نگرانی برای شهروندان و جامعه جهانی می باشد، که مبداء آن بر میگردد به دوره های قبل و عوامل مختلف که در واقع نظام حاکم آنوقت و عده از شهروندان مسبب آن بوده اند و این نسل امروز هستند که باید هزینه آنرا بپردازند.

بهر صورت توجه به وضعیت امنیتی افغانستان همانطوریکه همه میداند بعد از حمله تروریستی توسط دو هواپیما به برج های بزرگ تجارت جهانی در امریکا، جنبه بین المللی را بخود گرفت و برای بهبود وضعیت شورای امنیت ملل متحد به نیروهای نظامی ده ها کشور اجازه مداخله در این مورد را داد، در آغاز وضعیت، بطور دقیق و سریع تغییر یافت اما با یک اشتباه نهایت استراتیژیک، که در مرحله اول جامعه جهانی مقصر اصلی این اشتباه می باشند وضعیت بطور مطلوب پیش نرفت، آن اینست که با وجود مطالعه دقیق که از نیروهای طالب در افغانستان کشورهای غربی داشتند ولی در حملات که انجام دادند تنها تاکید بر مراکز سوق و اداره نظامی آنان در مراکز ولایات داشتند به این عقیده که با از بین بردن مراکز متذکره دیگر طالبان توان مقاومت و تنظیم برنامه های تخریبی خود را از دست خواهند داد. بدون درک این واقعیت که نیروهای طالب در زمان حکمرانی سیاه خود با استفاده از نام دین مقدس اسلام تعدادی زیاد افراد را اجیر خود در تمامی قرا و قصبات افغانستان نموده و آنان مامور تامین منافع سیاسی خودبجای ارشادات اسلامی بودند.

با این حال از دیدگاه نظامی ختم این وضعیت نهایت سخت و در عین حال زمان بر می باشد در حالیکه بعد از سقوط طالبان هیچ گاه توجه سیاسیون و نظامیان کشور و جامعه جهانی به محلات اصلی مخالفین معطوف نشده که به عقیده من روند تلاشها برای دست یابی به صلح را به یک تسلسل باطل مبدل نموده که هزینه های زیاد مالی وجانی را در پی داشته است.

با آنهم برای بررسی دقیق و همه جانبه چگونگی عملیات های نظامی ضرورت است تا نگاهی کوتاه بر روند تصمیم گیری برای اجرای عملیات و ساختار مراجع تصمیم گیری درچنین حالات در ولایات مورد بحث و بررسی قرار دهیم.

در ولایات، والی به عنوان شخص اول و مسئول عمومی و نماینده با صلاحیت رئیس جمهور در راس کل قوا ( ملکی و نظامی ) از لحاظ اداری و سلسله مراتب قرار دارد، در هر ولایت فرماندهی پولیس، ریاست امنیت ملی، قطعات و جزوتامهای ارتش ملی حضور دارند.

و بمنظور تنظیم بهتر عملیات از چهار سال قبل مرکز هماهنگی اپراتیفی در مرکز ولایات تحت رهبری نماینده ارتش ملی در بخش نظامی و والی به عنوان رئیس کل ایجاد شده وظیفه اساسی این مرکز دریافت تمامی اطلاعات نظامی (کشفی و اپراتیفی)، تحلیل و تجزیه آن بوده که بعد از آن تصمیم لازم و منطقی را بر اساس محاکمه دقیق وضعیت اتخاذ نموده، قرار عملیاتی را صادر و امر آنرا ترتیب و منظوری مقام مسئول را اخذ می نماید، بر اساس تعلمیات نامه نظامی هیچ اقدام نظامی بدون در نظر داشت اصول حاکم وپذیرفته شده آن یعنی جمع آوری، تحلیل و تجزیه معلومات و نیز ترتیب قرار و امر عملیاتی صورت پذیرفته نمیتواند، این همه باید بعد از محاکمه دقیق وضعیت صورت گیرد، که بنا به تعریف نظامی محاکمه وضعیت عبارت از تحلیل، تدقیق و قیمت دادن و عوامل که اجراات بعدی را می سازد می باشد.

که در هنگام محاکمه وضعیت نکات آتی در نظر گرفته میشود:
1- وضعیت طرف مقابل ( هدف) را از لحاظ تشکیلاتی، ترکیب، تعلیم وتربیه، معنویات، سوق و اداره، تسلیحات، تجهیزات، انتقالات، امکانات لوژستیکی و موارد که میتواند در هنگام عملیات این روند به ناکامی مواجه سازد بطور دقیق مورد مطالعه قرار دهد.

2- اوضاع قانونی و حقوقی، تثبیت اخلال یا تهدید، نتایج و پیامد های تهدید، صلاحیت های قانونی مسئولین، و با در نظر داشت قاعده متناسب بودن و قاعده استعمال واستفاده از وسایل مورد ضرورت در عملیات.

3- وضع اهالی، تحلیل و بررسی اهالی محل در عملیات ها نهایت مهم و ضروری می باشد که توجه نکردن به این وضعیت میتواند نتایج نهایت منفی و بی دست آورد در پی داشته باشد. وضع سیاسی، اجتماعی و روحی اهالی باید تدقیق و مطالعه گردد که آیا از اقدامات نظامی استقبال می نمایند یا خیر بر عکس از حامیان مخالفین می باشند و از نیروهای امنیتی نفرت دارند.

4- امکانات خودی، باید بررسی گردد که چه تعداد قوا در این عملیات ضروری بوده وبه چی نوع امکانات ضرورت دارند. در عملیات تعداد قوت ها از هر لحاظ( تشکیل، ترکیب، درجه تعلیم وتربیه، تجارب در اشتراک عملیات ها قبلی،مورال و معنویات، وسایل و وسایط، امکانات لوژستیکی، اسلحه وتجهیزات و نیز قوای احتیاط) در مقایسه با اخلال گران پیش بینی و تثبیت گردد.

5- قوای همجوار، باید این مورد را نیز مد نظر داشت که در صورت ضرورت آیا قوت های همجوار دوست توان همکاری را دارد، وباید از موضوع در صورت ضرورت به مسئول قوتهای همجوار خبر داده شده تا آنان در حالت احضارات قرار داده شود.

6- وقت وزمان، این موضوع نه تنها در نظامی بلکه در تمامی امور یک موضوع مهم تلقی میگردد وباید فرماندهان نظامی از لحظه لحظه وقت دست داشته استفاده دقیق نمایند واین را بررسی نمایند که عملیات در کدام ساعات از روز و یا شب میتواند موثر و پر دست آورد اجرا شود.

7- وضع جوی، تاثیرات وضع جوی بالای عملیات نظامی زیاد بوده و یا متناسب با هدف بهترین فرصت از این نظر انتخاب شود وباید مطابق آن آمادگی های لازم اتخاذ گردد.

8- ساحه یا محل عملیات،عبارت از محل می باشد که تهدید ونیروهای اخلال گر در آن موقعیت دارد، ویا به عباره دیگر هدف از اراضی است که عملیات پیش بینی شده در آن اجرا می گردد، باید پلان تمامی فعالیت های اجرائی با در نظر داشت وضع اراضی ترتیب و تنظیم گردد، از این رو شناخت کامل و دقیق اراضی و استفاده معقول از وضع آن تاثیر مثبت در پیروزی و موفقیت عملیات دارد.

هشت مورد فوق از جمله فکتور های اساسی ومهم می باشد که باید قبل از اجرا عملیات مد نظر گرفته شود، که مسئولیت این همه را مراکز سوق واداره نظامی دارد که فعلاً در تمامی این مراکز نیروهای داخلی وخارجی حضور دارند، به این مفهوم که تمامی عملیات های نظامی در افغانستان با در نظر داشت صلاح دید تمامی جوانب ذیدخل اجرا میگردد. سوال اینجا مطرح میگردد که اگر عملیات ها در کشور بیرون از این حیطه صورت میگرد چرا؟ و یا نه تمامی عملیات روند معمول را طی می نماید؟ اگر دومی درست باشد پس سر و صدا عملیات های خود سر خارجی چی مفهوم دارد و گرنه اولی صحت دارد این صلاحیت را به نیروهای خارجی کدام مرجع سپرده است.

برای بررسی دقیق عملیات ها باید درک نمایم که در واقع چند نوع عملیات در نظامی وجود دارد، مهمترین عملیات های محاربوی عبارتند از تعرض، مدافعه، محاصره، تعقیب و کمین، باید در اجرا این موارد سه اصل عمده مورد توجه قرار گیرد، قانونی بودن، ضروری بودن و متناسب بودن . اما موضوع مورد بحث عملیات شبانه نظامی می باشد که در این اواخر سر و صدای را بر انگیخته است، که معمولا در قالب تعرض اجرا میگردد اکثراً اجرای عملیات شبانه در تمامی نوع عملیات موثر و مفید بوده میتواند.